Overige ingewandsbreuken (hernia)

Inleiding

Een ingewandsbreuk is een zwakke plek of scheur in de buikwand. Dit wordt ook wel een hernia genoemd. Organen die zich in de buikholte bevinden, kunnen door zo’n hernia uitstulpen.
Het uitstulpen van een orgaan of weefsel door een opening of defect in de wand waarbinnen het normaal gesproken ligt, kan in principe overal in het lichaam optreden. In de buikholte zien we dit echter het vaakst, doordat de buikholte van zichzelf al veel openingen heeft waardoor organen en andere structuren de buikholte kunnen binnenkomen of verlaten.
Opmerking:

Veel voorkomende ingewandsbreuken

De meest voorkomende ingewandsbreuken zijn de liesbreuk (hernia inguinalis), navelbreuk (hernia umbilicalis) en littekenbreuk (hernia cicatricalis).

Andere soorten ingewandsbreuken
Andere soorten ingewandsbreuken – die veel minder vaak voorkomen – zijn de:

  • hernia ischiadica
  • hernia lumbalis (lendenhernia)
  • hernia obturatoria
  • hernia pudendalis
  • hernia retroperitonealis

Hernia ischiadica
Een hernia ischiadica is de uitstulping van weefsel uit de buikholte via het zogeheten foramen ischiadicum majus. Dit is een van de vele openingen in het heupbeen.

Hernia lumbalis
Bij een hernia lumbalis of lendenhernia stulpt weefsel uit de buikholte, meestal darmweefsel, uit in de lendenstreek. De lendenstreek is het gebied tussen het onderste paar ribben en het heupbeen. In de lendenstreek bevinden zich weinig spieren, waardoor een hernia zich daar gemakkelijker ontwikkelt.

Hernia obturatoria
Een hernia obturatoria is de uitstulping van weefsel uit de buikholte via het zogeheten foramen obturatum. Dit is ook een opening in het heupbeen.

Hernia pudendalis
Als weefsel uit de buikholte via de spierlagen van het bekken uitstulpt, spreken we van een hernia pudendalis.

Hernia retroperitonealis
Bij een hernia retroperitonealis stulpt weefsel uit de buikholte, meestal darmweefsel, uit door de buikwand naar de daaronder gelegen weefsels.

Opmerking:

Oorzaken van een ingewandsbreuk

Alles waardoor de druk in de buikholte toeneemt, kan een hernia veroorzaken. Denk bijvoorbeeld aan aanhoudend hoesten, te hard persen tijdens de stoelgang, moeilijk kunnen plassen, zwangerschap, overgewicht (obesitas) of aandoeningen zoals ascites (vochtophoping in de buikholte).
Na een operatie aan de lendenstreek of de zijkant van de buik neemt de kans op een lendenhernia toe. Als gevolg van een operatie aan heup of bekken kan zich een hernia pudendalis ontwikkelen
Opmerking:

Verschijnselen

De zeldzame ingewandsbreuken veroorzaken vaak geen klachten. Soms is er een bobbel voelbaar en zichtbaar. Een bult in de onderrug kan het gevolg zijn van een lendenhernia. Een hernia obturatoria kan op een zenuw drukken en daardoor pijn aan de binnenkant van het been geven. Bij een hernia pudendalis kan zich een bult in de buurt van de bilnaad vormen.
Verder kan een hernia ook wat ongemak geven of zelfs pijn. Deze pijn neemt dan vaak toe op momenten waarop de druk toeneemt, zoals bij hoesten of zwaar tillen.
Dikwijls wordt een hernia ischiadica pas opgemerkt als zich complicaties voordoen, zoals een darmobstructie (ileus). Soms is er bij een hernia ischiadica sprake van een zwelling in de billen, die pijnlijk wordt bij staan.

Opmerking:

Diagnose

De diagnose ingewandsbreuk wordt gesteld op basis van de verschijnselen, de medische voorgeschiedenis en een lichamelijk onderzoek. Bij het lichamelijk onderzoek van de patiënt wordt duidelijk waar de hernia zich bevindt en om welk type het precies gaat. Soms is aanvullend onderzoek nodig, zoals echografie of een CT-scan .

Opmerking:

Behandeling

Meestal wordt een ingewandsbreuk operatief verholpen. Dit kan door middel van een ‘normale’, open operatie of met een kijkoperatie (laparoscopie). De methode is afhankelijk van de grootte en locatie van de hernia.
Tijdens de operatie wordt het uitgestulpte weefsel, meestal darmweefsel, teruggeduwd naar zijn oorspronkelijke plaats in de buikholte. Daarna vindt herstel plaats van de zwakke plek of breuk in de buikwand. Soms wordt deze alleen gehecht, maar meestal wordt er ter versteviging een kunststof matje ingehecht.
Opmerking:

Complicaties

Bij een hernia kan de uitpuilende darm bekneld raken in de opening. Bij zo’n beklemde breuk raakt de bloedvoorziening naar dat deel van de darm belemmerd. Dit veroorzaakt een darmafsluiting (ileus ). Door de verminderde bloedtoevoer kan het beklemde deel van de darm afsterven. Dit is een spoedeisende situatie, waarbij snel medisch ingrijpen noodzakelijk is.


Opmerking:

Meer informatie


Eubanks, S. (1997), Hernias, in: Sabiston, D.C. (ed), Textbook of Surgery, 15th edn, W.B. Saunders Company, London.

Hendrickson, R.J., Koniaris, L.G., Schoeniger, L.O. et al. (2002), “Small Bowel Obstruction due to a Paracolonic Retroperitoneal Hernia”, The American Surgeon, vol. 68, no. 9, September, pp. 756-758.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=12356143&dopt=Abstract

Kingsnorth, A. and Bennett, D.H. (2000), Hernias, Umbilicus, Abdominal Wall, in: Russell, R.C.G., Williams, N.S. and Bulstrode, C.J.K. (eds), Bailey and Love’s Short Practice of Surgery, 23rd edn, Arnold, London.

Miklos, J.R., O'Reilly, M.J. and Saye, W.B. (1998), “Sciatic Hernia as a cause of Chronic Pelvic Pain in Women”, Obstetrics and Gynecology, vol. 91, no. 6, June, pp. 998-1001.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=9611012&dopt=Abstract

Opmerking: